Dla kogo jest program
Jeśli paliłeś/paliłaś papierosy przez wiele lat, możesz rozważyć poddanie się skriningowi raka płuca za pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Przed podjęciem decyzji zapoznaj się z korzyściami i działaniami ubocznymi skriningu.
Poniższy tekst ma pomóc Ci przygotować się do rozmowy z lekarzem lub pielęgniarką, którzy wyjaśnią Ci zasady skriningu raka płuca.
Z programu możesz skorzystać, jeśli:
Masz 50–74 lata
Palisz nałogowo lub niedawno rzuciłeś/aś palenie
W dodatku:
- z uwagi na wykonywany zawód byłeś/aś narażony/a na działanie krzemionki, berylu, niklu, chromu, kadmu, azbestu, związków arsenu, spalin silników diesla, dymu ze spalania węgla kamiennego, sadzy (np. hutnicy, pracownicy przemysłu elektronicznego i elektrowni oraz górnicy)
- byłeś/aś narażony/a na radon
- chorowałeś/aś na raka płuca, chłoniaka, raka głowy i szyi lub raki zależne od palenia tytoniu, np. raka pęcherza moczowego
- ktoś z Twojej bezpośredniej rodziny (pierwszego stopnia) miał raka płuca
- chorujesz na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) lub włóknienie płuc (IPF)
Nie masz objawów raka płuca, a Twój stan ogólny (WHO/ECOG/Zubrod) lub schorzenia towarzyszące nie wykluczają diagnostyki inwazyjnej i zabiegów operacyjnych.
Korzyści dla Ciebie:
- Program jest realizowany w ramach profilaktycznych świadczeń gwarantowanych NFZ - nic nie zapłacisz za wizyty i badanie, jeśli zostaniesz zakwalifikowany/a do programu.
- Wyniki badania omówisz z lekarzem specjalistą w ramach bezpłatnej wizyty.
- W przypadku wykrycia zmian wymagających dalszej diagnostyki zostaniesz objęty fachową pomocą specjalistyczną.
- W przypadku wykrycia innych chorób układu oddechowego bądź układu krążenia możliwych do wykrycia za pomocą NDTK zostaniesz poinformowany/a odnośnie zalecanych konsultacji u innych specjalistów.
- Otrzymasz porady antytytoniowe.
Nie zaleca się skriningu w kierunku raka płuca osobom, które:
- nie wyrażają zgody na diagnostykę inwazyjną (np. biopsja pod kontrolą tomografii komputerowej) lub leczenie operacyjne
- z powodu chorób przewlekłych nie mogą być poddane operacji
Musisz wiedzieć, że istnieją potencjalne wady skriningu raka płuca:
- badanie może pokazać wyniki fałszywie dodatnie, wymagające niepotrzebnej dodatkowej diagnostyki (nie każdy guzek jest rakiem płuca)*
- nadrozpoznawalność – skrining może wykryć raka płuca, który niewykryty nie spowodowałby objawów i nie byłby przyczyną śmierci pacjenta
- ekspozycja na promieniowanie rentgenowskie – nie wiadomo, jak coroczne badania tomograficzne wpływają na zdrowie
* Jeżeli masz dodatni wynik testu (guzek płuca), a kolejne tomografie i wynik biopsji nie potwierdzą raka płuca, nie oznacza to, że w przyszłości nie zachorujesz. Dlatego ważne jest, by skonsultować się ze swoim lekarzem i ustalić celowość corocznego skriningu.
Pamiętaj – najlepszym sposobem, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka płuca, jest zaprzestanie palenia.
Więcej niż 8 na 10 przypadków raka płuca jest spowodowanych paleniem tytoniu. Skrining raka płuca nie zastępuje rzucenia palenia.
Jeśli palisz, zgłoś się do poradni antynikotynowej.